Valk Welding: 2001

Viking Schaatsenfabriek te Almere zet een Nachi robot in voor het slijpen en schuren van schaatsbuizen. De robot imiteert de handmatige slijpbeweging van de vakman. De doorbraak van de klapschaats betekende voor Viking vier jaar geleden het begin van een nieuwe ijstijd. Directeur Jaap Havekotte: ''Na de wereldbekerwedstrijd in '97 hing de hele topschaatssport bij ons aan de telefoon. De productie kon dat niet bijbenen. Ondanks het feit dat een robot nooit het gevoel van een vakman kan imiteren, zagen wij hierin een kans de productie op een innovatieve manier te mechaniseren. Valk Welding uit Alblasserdam is als robotintegrator ingestapt''.

Een schaatsbuis bestaat uit een rondgebogen plaatdeel, waartussen een metalen strip is gepuntlast. De robot moet in staat zijn zowel de zichtbare puntlassen weg te schuren als ook het model te slijpen. Uitgangspunt voor de beweging van de slijprobot is het imiteren van de handmatige beweging van de schaatsbuis langs de schuurband en slijpsteen. De vakman is in staat deze beweging waarnodig te corrigeren, de robot kan dat niet. Probleem daarbij was: hoe ziet de robot of de toleranties zijn gehaald? Technisch manager Simon Jan Vos: ''In eerste instantie zijn we uitgegaan van het slijpen met de draairichting van de band mee. Daarbij moesten we de beweging drie keer in verschillende stappen herhalen. Later hebben we de robot de schaatsbuis tegen de draairichting in laten bewegen. Het resultaat was een gelijkmatigere afname van het materiaal en een mooier slijpbeeld. Handmatig is dit niet mogelijk, omdat je vanwege de weerstand, geen constante kracht op het product uit kunt oefenen.''

De robot is voorzien van een pneumatische grijper. Verder vormen twee lades voor de productaanvoer, een lengte- en hoogtemeetunit en een volledige CE-beveiliging de overige componenten van de cel. De Nachi robot heeft een bereik van 2 m. Simon Jan Vos: ''De cel is opgebouwd uit standaard componenten, waarbij de robot de menselijke handelingen volledig imiteert. De Nachi is voor dit project een perfecte robot, mede vanwege de gebruiksvriendelijke userinterface, waarin je in alle richtingen tot 0,01 mm voeding kan geven. Dat hebben we vooral nodig om de slijtage van de slijpsteen te compenseren.'' De schaatsbuizen worden stuk voor stuk met een pneumatische grijper uit de lades genomen en langs een aantal positioneerpunten geleid. Daarna volgt de zijdelingse schuurbewerking langs een bandschuurmachine en de laatste, haakse slijpbewerking langs een slijpsteen. De robot herkent door de detectiemal welke buislengte bewerkt moet worden.

De productie van de klapschaats is voornamelijk handwerk. Simon Jan Vos: ''De robot heeft grotendeels de slijp- en schuurbewerkingen aan de schaatsbuis overgenomen, waarbij de productie van de robot nu gelijk ligt aan de handmatige productie. Belangrijkste winstpunt voor ons is dat onze vakmensen nu andere, minder ééntonige werkzaamheden kunnen verrichten. De slijpers bedienen nu naast de cel ook andere machines, zoals de richt- en puntlasmachines. Hierdoor is de productie gestegen. Verder is het eindresultaat nu constanter dan voorheen. Inmiddels werkt Viking aan een klapschaats met een dubbele scharnier: een volgende innovatie die de concurrentiepositie van Viking verder kan verbeteren. Jaap Havekotte: ''De investering in de robot is eveneens een gevolg van onze innovatieve benadering. In tegenstelling tot veel speciaalmachines, is de robot flexibel in het productieproces in te passen, dus ook wanneer het in een later stadium nodig mocht zijn op een totaal ander product over te schakelen.''

(Bron: diverse vakbladen september 2001)